Celem konkursu jest wyróżnianie i promowanie najnowszej historii Polski w formie ambitnej twórczości radiowej i telewizyjnej. Jest to jedyny konkurs realizowany w kraju, w którym oceniane są wyłącznie audycje radiowe i filmy dokumentalne (reportaże, słuchowiska, „scena faktu”, itp.), poświęcone tematyce najnowszej historii Polski.
W terminie do 15 czerwca 2014 r. przyjmujemy zgłoszenia audycji i filmów dokumentalnych (także już rozpowszechnianych i nagradzanych w innych konkursach), które powstały między 1 stycznia a 31 grudnia 2013 r.
Audycje i filmy będą oceniane i nagradzane w następujących kategoriach:
1) Wydarzenie - audycje poświęcone określonemu wydarzeniu lub procesowi historycznemu - Grand Prix Prezesa IPN;
2) Losy - audycje poświęcone indywidualnym losom bohaterów, uczestników i świadków zdarzeń i procesów historycznych - Nagroda im. Prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego;
3) Historia regionalna - audycje poświęcone historii regionalnej obejmującej zasięg działania Oddziału IPN w Białymstoku - Nagroda Dyrektora Oddziału IPN w Białymstoku.
Nagrody mają wymiar finansowy. Jury konkursu, składające się z uznanych dziennikarzy radiowych i telewizyjnych oraz historyków, może przyznać również wyróżnienia za specjalne wartości poznawcze poszczególnych produkcji oraz rekomendować dyrektorom poszczególnych oddziałów IPN przyznanie wyróżnień specjalnych (także finansowych) audycjom związanym z obszarem działania danego oddziału.
Nominacje do finału Konkursu (po pięć w każdej kategorii) zostaną ogłoszone w dniu 25 października na stronie internetowej konkursu (www.audycjahistorycznaroku.pl) Ogłoszenie wyników Konkursu nastąpi 26 listopada 2014 r. (w dniu urodzin Prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego) w Białymstoku podczas uroczystej gali.
Zgłoszenia należy dostarczyć w zamkniętej kopercie na adres: Oddział Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku, ul. Warsztatowa 1A, 15-637 Białystok, z dopiskiem Ogólnopolski Konkurs na Audycję Historyczną Roku.
Szczegółowy regulamin konkursu i formularze zgłoszeniowe opublikowane są na stronach internetowych: www.ipn.gov.pl orazwww.audycjahistorycznaroku.pl. Informacje o konkursie ukazują się również na Facebooku (www.facebook.com/audycjahistorycznaroku).
W rozgłośniach i ośrodkach telewizyjnych całego kraju powstają znakomite audycje
i filmy dokumentalne, które za pomocą dźwiękowych i wizualnych środków wyrazu opowiadają o najnowszej historii Polski. To, co te opowieści wyróżnia spośród innych form przekazu historycznego, to emocje i obrazy, a więc coś, co najpełniej przemawia
do współczesnego odbiorcy. Te bardzo wartościowe, zarówno pod względem artystycznym, jak i merytorycznym materiały warto ze wszech miar upowszechniać. Warto z ich pomocą edukować, warto w końcu wspierać twórców tych dzieł. Dlatego w lipcu 2013 r. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Łukasz Kamiński ogłosił Ogólnopolski Konkurs
na Najlepszą Audycję Historyczną Roku, podczas którego wyłonione zostaną najlepsze audycje radiowe i telewizyjne dotyczące historii Polski od 1939 do 1990 r. Jest to jedyny taki konkurs w kraju. Jego idea powstała w Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku – miejscu urodzenia śp. Ryszarda Kaczorowskiego, ostatniego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie. Dlatego też jedna z dwóch głównych nagród przyznawanych
w Konkursie nosi imię śp. Pana Prezydenta.
W pierwszej edycji Konkursu wpłynęło 49 zgłoszeń zawierających 73 filmy i radiowe audycje dokumentalne przygotowane przez dziennikarzy z rozgłośni radiowych, ośrodków telewizyjnych i twórców niezależnych z całego kraju. Wyboru Laureatów Konkursu dokonało Jury, w skład którego weszli wybitni dziennikarze: Janina Jankowska i Stefan Truszczyński oraz historycy pracujący w IPN: dr Andrzej Zawistowski, dyrektor Biura Edukacji Publicznej, dr Sławomir Poleszak, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej w Lublinie oraz dr Paweł Skubisz, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej w Szczecinie.
W I edycji Konkursu Grand Prix Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w wysokości 10 tysięcy złotych zdobyły Magda Grydniewska i Katarzyna Michalak z Polskiego Radia Lublin za audycję „Zawieszka z Sobiboru”, opowiadającą o losach żydowskiej dziewczynki Lei Judith de la Penna z Amsterdamu. Aluminiowy „nieśmiertelnik” z jej danymi, znaleziony na terenie obozu koncentracyjnego w Sobiborze, po 70 latach stał się kanwą radiowej historii. W kategorii Losy nagrodę imienia Prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego i 8 tysięcy złotych zdobyła audycja Jolanty Rudnik z Polskiego Radia Koszalin zatytułowana „Czarny temat – Regina”. Nagrodę główną w kategorii Historia Regionalna i 5 tysięcy złotych zdobyła Agnieszka Czarkowska z Polskiego Radia Białystok za audycję „Moja ciotka Zyta”.
Uroczyste wręczenie Nagród w I edycji Konkursu odbyło się w Białymstoku w dniu 26 listopada 2013 r., w dniu urodzin śp. Prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego.
