W czwartek, 24 marca 2021 roku, w Tomaszowie Mazowieckim, podobnie jak w innych miastach, obchodzony był Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką.
Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką jest polskim świętem państwowym. Został ustanowiony z inicjatywy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2017 roku. Jest obchodzony 24 marca – w rocznicę śmierci ośmioosobowej rodziny Ulmów z Markowej, rozstrzelanej przez niemieckich żandarmów.
W naszym mieście uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w kościele pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski przy ulicy Słowackiego. Została odprawiona msza w intencji osób, które podczas okupacji niemieckiej niosły pomoc Żydom i często poniosły za to śmierć. Dzisiaj, dzięki działalności wielu instytucji kultury, przywracana jest pamięć o nich i ich działalności.
Jedną z osób, która poniosła śmierć za ukrywanie Żydów, była Karolina Juszczykowska. 23 lipca 1944 r. w piwnicy jej domu w Tomaszowie Mazowieckim, znaleziono dwóch ukrywających się Żydów. Zostali zastrzeleni na miejscu, natomiast Juszczykowska została aresztowana, przetransportowana do więzienia policyjnego w Tomaszowie i przesłuchana. 9 stycznia 1945 roku wykonano na niej wyrok śmierci przez ścięcie na gilotynie.
Dziś, pod obeliskiem Karoliny Juszczykowskiej, zlokalizowanym na skwerze Stefanii i Juliana Tuwimów przy ulicy Wschodniej, w dowód pamięci, delegacje złożyły wiązanki kwiatów i zapaliły znicze.
W imieniu władz powiatowych kwiaty złożyli: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, Wacława Bąk – Przewodnicząca Rady Powiatu Tomaszowskiego, Leszek Ogórek – Wicestarosta Powiatu Tomaszowskiego i Elżbieta Łojszczyk – członek Zarządu Powiatu Tomaszowskiego.
Kwiaty złożyła także delecja 25. Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim oraz dyrektorzy szkół ponadpodstawowych z Beatą Stańczyk – Wiceprzewodniczącą Rady Miejskiej i naczelnikiem Wydziału Oświaty i Sportu Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim, na czele.
„Drodzy Państwo, dzisiaj obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków, tych wszystkich, którzy zginęli ratując również Polaków narodowości żydowskiej. To jest wyjątkowy dzień, w którym przypominamy, że przedstawiciele naszego narodu oddawali swoje życie, żeby ratować innych. To jest wielka wartość, to jest pokazana miłość, to jest serce pokazane drugiemu człowiekowi. Ta wyjątkowość na poziomie Europy była czymś ważnym, czymś,
co cechuje nasz naród, podkreśla te wartości, które nam towarzyszą każdego dnia. Kochamy drugich ludzi, staramy się chronić swoje rodziny, ale też tych wszystkich, którzy tego potrzebują.
Ten dzień został rozpoczęty odprawioną mszą świętą w kościele Najświętszej Marii Panny Królowej Polski. Bardzo serdecznie dziękujemy księdzu dziekanowi za odprawienie tej mszy, w intencji tych wszystkich, którzy oddali swoje życie, ratując innych ludzi, w tym przypadku mieszkańców Polski narodowości żydowskiej.
To wielka wartość, jeżeli chodzi o naród polski, który po wielu cierpieniach, po okresie zaborów i po takim krótkim okresie, kiedy odzyskaliśmy wolność na okres 20 lat, pomimo tych wszystkich cierpień, który były związane z prześladowaniami Polaków, wielkie męstwo wielu tysięcy polskich rodzin, które z narażeniem życia, nie tylko samych siebie, ale swoich rodzin, ratowali tych wszystkich, którzy takiej pomocy potrzebowali, często płacili nie tylko najwyższą cenę, ale płacili również wszyscy ci, którzy byli z nimi związani, czyli całe rodziny, które traciły dobytek życia, które musiały przeżywać te wszystkie dolegliwości, związane z tą pomocą.
Modliliśmy się dzisiaj za nich, będziemy o nich pamiętać i niech będą wzorem dla wszystkich, szczególnie dla młodego pokolenia. Też chodzi o to w tym dniu, żeby przypominać to, co działo się kilkadziesiąt lat temu, wielką bohaterską postawę naszego narodu. Za to im serdecznie dziękujemy.” – powiedział Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego.
